COC logo

Transgender

Twijfel je aan je sekse identiteit? Ben je een jongen/man maar voel je je van binnen meer een meisje/vrouw? COC Friesland wil meer aandacht besteden aan mensen met transgender gevoelens en ook hen een plek bieden waar ze terecht kunnen met vragen.

Feiten rondom transseksualiteit

• Transseksualiteit is het fenomeen waarbij een persoon zichzelf beschouwt als behorende tot de andere sekse en ook de behoefte heeft dit gevoel te vertalen naar de realiteit.
• Specilaisten vermoeden dat transseksualiteit het topje van de ijsberg is, omdat veel meer mensen in verschillende gradaties genderdysfor zijn, zonder dat ze van geslacht willen veranderen.
• het is eigenlijk onjuist om iemand die van geslacht veranderd is nog transseksueel te noemen. Hij of zij zou dan ex-transseksueel genoemd moeten worden.
• Het verschil tussen transgenderisme en transseksualiteit is dat transseksuelen een volledige geslachtsverandering ondergaan, terwijl transgenders dit ten dele doen.

Waar en waarom

• Transseksualiteit bestaat in alle culturen, overal op aarde
• Mensen worden zo geboren. Opvoeding heeft geen invloed.
• De hersenen hebben een kern waar de seksualiteit bepaald wordt. Bij mannen die vrouw wilen worden ziet dit deel er net zo uit als bij vrouwen.
  
• Transseksualiteit ontstaat tijdens een kritieke fase van de zwangerschap. Blootstelling aan hormonen bepaalt de seksualiteit in de hersenen.
• In Thailand wordt het verschijnsel 'katoey' genoemd en is vrij goed geaccepteerd.
• In Ecuador worden transseksuelen door de politie actief bestreden, net als homoseksuelen. Daarom leven in Nedreland honderden Ecuadoraanse transgenders.

Getallen

• Ongeveer 1 op de 13.000 mannen is transseksueel en ongeveer 1 op de 29.000 vrouwen.
• Het VU ziekenhuis behandelt zo'n 2.000 cliënten en jaarlijks verrichten chirurgen daar ongeveer 100 geslachtsveranderende operaties.

Interview

'Ik ben vanaf het begin open geweest naar anderen en heb ze de ruimte geboden om aan mijn nieuwe situatie te wennen. Ik ben niet zomaar 'tadaa' als vrouw overal verschenen. Daardoor heb ik eigenlijk nooit negatieve reacties gehad', vertelt Maria (41) in haar kantoor binnen de muren van een overheidsinstelling, waar ze een financiële functie heeft op hbo-niveau. Ze is blij dat het COC aandacht besteedt aan transgenders. Het is haar ervaring dat juist door open te praten over dit onderwerp, ruimte ontstaat om jezelf te zijn.

Een ander belangrijk aspect dat aan deze positieve reacties heeft bijgedragen, is haar verschijning. Ze draagt een roze blouse met grote kraag, lange zwarte rok, degelijke zwarte laarzen en amper make-up. 'Ik wil een normale vrouw zijn en daar hoort normale kleding bij. Voor mij dus geen naveltruitjes of minirokjes, want dan is het logischer dat anderen raar reageren. Dan ben je een karikatuur.'

Ze komt over als een zelfbewuste vrouw. Een beetje verlegen, maar wel alsof het nooit anders is geweest. Toch is Maria er pas in 2005 achter gekomen wat haar de decennia daarvoor in de weg stond, namelijk dat ze liever een vrouw dan een man wilde zijn. Daarvoor had ze wel het gevoel dat ze anders was, maar kon ze nooit de vinger op de zere plek leggen. Nu vallen puzzelstukjes uit haar verleden wel op zijn plaats.

Tijdens haar jeugd in een dorp heeft Maria nooit gedacht dat ze in het verkeerde lichaam zat. 'Ik heb een normale jeugd gehad. Ik had wel meer vriendinnetjes dan vriendjes, maar kon goed toneelspelen. Dus gedroeg ik me zoals van me verwacht werd. Wel was ik een echte solist en had bijna geen vrienden. Dit deed ik, omdat ik me in geen enkele groep thuis voelde.'

Ook tijdens Maria haar adolescentie speelt transseksualiteit geen rol. 'Ik had een vriendin waar ik mee trouwde. Samen hebben we kinderen gekregen. We zijn gescheiden, maar mijn transseksualiteit was daar niet de directe oorzaak van. Al die tijd was ik hier nog weinig mee bezig.'

In 2005 verandert dit. 'Zoals ik zei heb ik altijd gedacht dat er iets met me was, maar wist ik nooit wat. In 2005 surfte ik op internet en kwam op een site over travestie terecht. Dit was echt een eye opener. Ik had het gevoel dat mijn leven van een kabbelend stroompje in een waterval terecht kwam. Ik concludeerde dat ik met mijn genderidentiteit zat, maar zat met allerlei vragen rond dit onderwerp. Ben ik transseksueel of transgender? Hoe zullen mijn omgeving en vooral mijn kinderen reageren? Ik besefte ook dat ik een keuze moest maken. Wat wilde ik doen nu ik dit wist. Mijn eerste stap was dat ik op zoek wilde naar antwoorden op mijn vele vragen. Nachten bracht ik door op internet in chatboxen en ik las alles wat ik maar kon vinden. Ook deed ik een Amerikaanse test, waar uit kwam dat ik transgender zou zijn. In deze periode gebruikte ik al wel mijn huidige naam als nickname, alsof ik al bewust was van mijn nieuwe identiteit. Vrij snel daarna bezocht ik voor het eerst een T&T-bijeenkomst van COC Groningen. Dit is een bijeenkomst voor transseksuelen en transgenders. Ik vond dit ontzettend spannend, maar ook prettig, omdat ik zag dat ik niet de enige was. Omdat mijn omgeving nog van niks wist, nam ik mijn spullen mee en kleedde me daar om of in de auto.'

Uiteindelijk werd het Maria duidelijk dat ze vrouw wilde zijn en nam ze mensen in haar omgeving in vertrouwen. 'Ik ben christelijk en stapte naar een pastoraal medewerker om te praten over mijn identiteit. In de Bijbel staan teksten over dat een man niet in vrouwenkleren gekleed mag gaan en ik wilde weten of je als man vrouw mag worden. Ik vind mezelf ook nu nog een kind van God en dit heeft me dus niet weerhouden van een geslachtsverandering. Op mijn werk nam ik vrij snel mijn baas in vertrouwen en op de school van mijn kinderen vroeg ik een gesprek aan om ze te vertellen wat er speelde. Ik zocht ondertussen contact met het genderteam van de VU in Amsterdam waar ik negen gesprekken heb gehad met een psycholoog. Het team gaf me na deze gesprekken groen licht om te starten met het zogenaamde 'real-life event'.

Tijdens het real-life event moest Maria in haar nieuwe sociale rol stappen. Ze moest als vrouw door het leven gaan. 'Toen ik veertig werd ben ik voor het eerst als vrouw de deur uitgestapt. Ik haalde taart en ook kwamen bekenden langs op mijn verjaardag en zagen me voor het eerst als vrouw. Dit vond ik natuurlijk spannend, maar ik kwam erachter dat niemand raar reageerde'.

Ondertussen doen de hormonen hun werk. 'Maar niet alleen lichamelijk hebben de hormonen invloed. Mijn persoonlijkheid veranderde ook. Ik ben volgens mij wel zachter geworden en ga nu ook veel gemakkelijker gesprekken aan met mensen.'

De geslachtsveranderende operatie moet Maria nog ondergaan. Dit gaat pas over ongeveer twee jaar gebeuren. 'Eigenlijk vind ik deze wachttijd helemaal geen probleem. Natuurlijk is het geweldig dat het kan, maar ook zonder operatie voel ik me al veel beter dan voorheen. Het allerbelangrijkste is dat ik mezelf respecteer in welke lichamelijke vorm dat nu ook is en als krachtige vrouw door het leven ga. Ik ben nu helemaal mezelf.'

Haar kinderen zijn er inmiddels aan gewend. 'Vanaf het begin heb ik bedacht dat ik open moest zijn naar de kinderen. Ik heb ze eerst voorbereid door ze te vertellen dat papa zich anders wilde gaan kleden. Toen zeiden ze 'dat mag wel' en gingen weer verder spelen. Daarbij heb ik tegen ze gezegd dat ze mogen zeggen en vragen wat ze willen. Ik heb ze nooit verboden om me papa te noemen. Dit levert nu ook nog wel eens grappige situaties op. Laatst vroeg de zwemleraar aan mijn kind of ik de moeder was en toen zei hij 'nee dat is niet mijn moeder, maar mijn vader'. Mijn kinderen wil ik de ruimte geven om zelf te kunnen bepalen hoe ze met mij om willen gaan. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Ik waardeer en respecteer hun keuze, omdat ik me realiseer dat mijn verandering zowel op mijn directe als indirecte omgeving veel invloed heeft. Als je de ander vrij laat in zijn/haar mening, creëer je de ruimte om jezelf te zijn.'

 

Meer informatie

Meer informatie over transgender en transseksualiteit is te vinden bij het Genderteam VU ziekenhuis Amsterdam, tel. 020 - 444 05 42

En op de volgende websites:

De site van het Continuüm, een digitaal tijdschrift over genderdiversiteit en transgender. http://www.continuum.nl/

 

leestip: Marga Claus - Bollman & Bollman.