Elke homo is te genezen, zegt kliniek

Indonesië Met verkiezingen in aantocht proberen Indonesische politici zich te profileren als ‘goede moslims’. Homoseks wordt verboden – door Annemarie Kas

Een agent in burgerkleding (met geweer) voert in oktober twee verdachten af in een onderzoek naar een ontruimde homosauna in de hoofdstad Jakarta.Foto Beawiharta/Reuters

In de behandelkamer staan drie bedden. Patiënten zijn er even niet, het regent zo hard buiten. De matrassen van groen hard plastic vertonen slijtageplekken. Eni Kurniasari laat de naalden en plastic cups zien waarmee ze hier allerlei soorten aandoeningen behandelt. Ze werkt in een kleine islamitische kliniek, in het oosten van Jakarta.

Om homoseksualiteit te genezen, zegt Eni Kurniasari, is een integrale aanpak nodig van minstens een maand intensieve therapie. „Het is een mentale aandoening, dus het kan ook langer duren.” Ze zou een mix aan behandelingen adviseren: dagelijks een half uur naar Koranverzen luisteren, acupunctuur en cupping, waarbij ze met cups het ‘vuile’ bloed uit het lichaam zuigen. Als homoseksuelen zich niet willen laten behandelen, denkt ze dat het beter is hen op te sluiten. „Vergelijk hen met drugsverslaafden. Ze hebben een negatieve invloed op anderen.”

Het lijkt haar prima dat het Indonesische parlement op het punt staat om in te stemmen met een wet die ‘obscene handelingen’ tussen mensen van hetzelfde geslacht strafbaar stelt. In de versies van het voorstel die rondgaan, variëren straffen van anderhalf tot zelfs negen jaar cel. Homoseks tussen volwassenen zou het ‘lichtst’ bestraft worden. Als de seks met een minderjarige gebeurt, in het openbaar is of met bewijs van misbruik, vallen de straffen hoger uit.

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen: als dit doorgaat, schendt Indonesië principiële rechten als het recht op privacy en het recht op gelijke behandeling. Het hoofd van de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties, Zeid Ra’ad al-Hussein, riep Indonesië vorige week op om de voorstellen te annuleren. Als moslims verwachten van anderen dat ze met hen vechten tegen islamofobie, moeten zijzelf ook dit soort discriminatie te stoppen, zei hij.

Eenzijdige media

Probleem is alleen dat zo’n oproep amper doordringt tot gewone Indonesiërs, zegt Khariroh Ali. Zij zit in de nationale vrouwencommissie Komnas Perempuan, die opkomt voor gelijke rechten voor iedereen. Ze vertelt over onderzoek waaruit blijkt hoe eenzijdig Indonesische media berichten over de plannen tegen lhbt’s, (lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders). 67 procent van de berichtgeving van zes landelijke media was positief van toon over de nieuwe plannen, 29 procent neutraal en maar 3 procent negatief. Ali: „De media proberen homoseksualiteit neer te zetten als nationale dreiging, als een ziekte die onze samenleving gaat vernietigen.” Geen wonder dat uit ander onderzoek bleek dat 87 procent van de Indonesiërs denkt dat de lhbt-gemeenschap een bedreiging is voor de maatschappij.

Zo acuut gevaarlijk zijn lhbt’s nou ook weer niet, zegt Eni Kurniasari van de alternatieve kliniek. „Het is geen nieuw probleem. Ze moeten genezen worden, maar dat kan alleen als ze het zelf willen.” Punt is volgens haar dat veel homo’s dénken dat ze normaal zijn. „Maar dat zijn ze niet.” Zij gelooft wat de raad van islamitische geestelijken zegt, dat homoseksualiteit haram is, dus verboden voor moslims. Wat er dan precies over in de Koran staat, weet ze eigenlijk niet.

LHBT-activisten protesteren in Jakarta. Foto Mast Irham/EPA

De bewakers van de moraal

In het parlement zijn alle partijen voor het criminaliseren van homo’s – dat wil zeggen, geen van hen spreekt zich er publiekelijk tégen uit. Ze voelen de druk van de kiezers die overwegend islamitisch zijn. In juni zijn er lokale verkiezingen, volgend jaar kiest Indonesië een nieuwe president en een nieuw parlement.

Politici zetten zich nu even graag neer als goede moslims, „als bewakers van de moraal van de natie”, zegt Ali. „Veel burgers zijn onzeker over hun identiteit. Religie is een veilig toevluchtsoord voor ze. Politici spelen daarop in en maken van de lhbt-gemeenschap hun denkbeeldige vijand.”

Aan de vrolijke Ganda Jatmiko is helemaal niets vijandelijks te ontdekken. Hij woont in Jakarta, is homoseksueel en vindt dat de politiek het ‘probleem’ met lhbt vreselijk opblaast. „Het kon ze nooit wat schelen en volgens mij nog steeds niet. Ze doen nu alsof dat wel zo is, alleen uit politieke overwegingen.” De ouders van Jatmiko weten niet dat hij homo is, al denkt hij dat ze wel iets vermoeden. Soms draagt hij lippenstift en thuis in zijn slaapkamer verstopt hij zijn make-up niet. Als het moment ernaar is, vertelt hij het misschien wel. „Ik ben bang dat de familie om hen heen het niet accepteert.”

Het is zo zonde dat Indonesische tradities volgens conservatieve organisaties tegenwoordig niet meer samengaan met religie, zegt Jatmiko. Homoseksualiteit werd stilletjes vaak geaccepteerd en ook waria’s, zoals transgenders in Indonesië heten, hoorden in het straatbeeld thuis. „Nu manipuleren ze ons en spelen ze ons uit elkaar.”

Veel burgers zijn onzeker over hun identiteit. Religie is een veilig toevluchtsoord voor ze.

De mensenrechtenlobby probeert de politiek zover te krijgen het stemmen, dat woensdag op de planning zou staan, uit te stellen. Dan lijdt geen enkele partij gezichtsverlies. Maar de parlementsvoorzitter zei in een verklaring dat „alle fracties” het eens zijn dat ‘obsceen’ gedrag tussen twee mensen van hetzelfde geslacht strafbaar moet worden. Iets anders zou „tegen de morele en religieuze leer van onze natie zijn”.

Wat als de wet erdoor komt? Natuurlijk is Ganda Jatmiko daar bang voor. „Helemaal als ze ook echt gaan handhaven.” Als dat niet gebeurt nemen islamitische knokploegen het heft nogal eens in eigen hand. Tot die tijd maken Jatmiko en zijn vrienden er maar liever grappen over: „Met al die homo’s in de gevangenis, dat moet een goed feestje worden.”

Bron: NRC.nl