Leeuwarden, 3 augustus 2019. LC + Fryslân bijlage; door Jantien de Boer.

De professionele voorlichting over homoseksualiteit op Friese scholen ligt op zijn gat, stelt COC-directeur Anne de Groot. Sinds de provincie Friesland het COC niet langer subsidieert is het tal gastlessen met ruim 60 procent afgenomen.

Veel gemeenten, vooral op het platteland, denken dat de homo-emancipatie wel voltooid is en er geen voorlichting meer nodig is, merkt De Groot. ,,Dan zeggen ze: ‘Er spelen hier geen problemen’. Maar ik noem dat een gebrek aan inzicht.’‘

Want het knelt wel degelijk, stelt ze. ,,Zo’n 5 tot 10 procent van de bevolking is LHBTI-er. En vooral in plattelandsgemeenten, waar de hetero-norm heel sterk is, zijn ze niet zichtbaar.’‘

Stiekeme contacten

Ze hoort schrijnende verhalen. ,,Een jongen uit een klein dorp zocht contact met mij. Hij wilde niet zeggen waar hij woonde, zo bang is hij dat bekend wordt dat hij homo is. Ondertussen heeft hij stiekem seksuele contacten op een ontmoetingsplek bij de Groene Ster en maakt hij zich verschrikkelijk zorgen over zijn gezondheid en de reacties uit zijn sociale omgeving. Zo’n jongen zit opgesloten in zichzelf en eigenlijk zouden we een afspraak maken, maar daar is het nooit van gekomen.’‘

Juist in randgemeenten ligt het onderwerp heel gevoelig, merkt ze. Behoedzaam: ,,Ik wil niemand beledigen, ik kom zelf uit een boerengezin, maar in boerengemeenschappen heb je sterke sociale normen waar homo’s vaak niet in passen. Het draait er om hard werken, gezellig samen zijn, veel bier drinken en stoer zijn. Je moet er bijna wel een alfa-man of een hetero-vrouw zijn, en dat maakt het moeilijk om uit de kast te komen.’‘

Twee jaar geleden gaf het Friese COC jaarlijks ruim 120 keer voorlichting op scholen. In het schooljaar 2018-2019 nog 44 keer. Het onderwerp komt wel aan bod tijdens lessen over voorplanting en biologie, weet De Groot. ,,Maar docenten zijn er soms ook verlegen mee. Daarom is het jammer dat wij nu minder ingeschakeld worden. Wij hebben namelijk de expertise in huis en we geven niet alleen voorlichting, maar bieden jongeren ook een ontmoetingsplek.’‘

Bovendien worden de COC-lessen gegeven door een ,,ervaringsdeskundige die optreedt als rolmodel’‘, zegt ze. ,,Die kennismaking is ontzettend belangrijk voor de zelfacceptatie van LHBTI-leerlingen en de positieve beeldvorming over LHBTI-ers onder alle leerlingen.’‘

Steun gestopt

Halverwege 2018 stopte de provincie de jaarlijkse financiële steun van 50.000 euro aan het COC. ,,Een klap’‘, aldus de directeur. ,,De subsidiestop sloeg een gat in onze begroting van 90.000 euro.’‘ Het LHBTI-beleid werd overgeheveld naar de gemeenten, maar sindsdien trok alleen Heerenveen er op eigen initiatief en uit eigen portemonnee geld voor uit. Overigens zijn ook Leeuwarden en Súdwest-Fryslân regenbooggemeenten. Zij krijgen er geld voor van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen omdat zij tot de 53 grootste gemeenten van Nederland behoren.

,,Er is hoop’‘, zegt De Groot, want ook Waadhoeke, Harlingen en De Fryske Marren overwegen om vrijwillig regenbooggemeente te worden, maar structureel zit het COC nog altijd knijp.

‘Doelgroepen benoemen’

Ondertussen zint de provincie Friesland op manieren om de ‘eerste inclusieve provincie van Nederland’ te worden, waar niet alleen LHBTI- ers, maar ook alle andere bevolkingsgroepen beschermd worden. De Groot: ,,Daar kun je moeilijk tegen zijn. Maar tegelijkertijd is het belangrijk dat de verschillende doelgroepen ook echt benoemd worden. Alleen dan besta je en krijg je een stem. Als je alleen maar zegt dat iedereen, en dus ook LHBTI-ers, onder de Friese vlag vallen, doe je ons tekort. Zeker in de meeste Friese plattelandsgemeenten horen we er juist niet vanzelfsprekend bij.’‘

Foto: Parool; Canal Pride 2019, het Leeuwarder skûtsje.